Wypalenie zawodowe wśród chirurgów

Zespół naukowców z Henry Ford Transplant Institute twierdzi, że 40% chirurgów transplantacyjnych doświadcza emocjonalnego wyczerpania, jednego z głównych symptomów wypalenia zawodowego. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie American Journal of Transplantation.

Zespół naukowców z Henry Ford Transplant Institute na czele z psychologiem dr Michelle Jesse przeprowadził badanie mające na celu analizę zjawiska zespołu wypalenia zawodowego wśród chirurgów transplantacyjnych.

Model zespołu wypalenia zawodowego wprowadzony do literatury psychologicznej przez Christin Maslach składa się z trzech wymiarów: emocjonalne wyczerpanie, depersonalizacja oraz obniżone poczucie dokonań osobistych.

  • Emocjonalne wyczerpanie przejawia się brakiem energii i zapału do działania, zwiększoną drażliwością, impulsywnością i poczuciem wyeksploatowania. Charakterystyczne dla tego wymiaru jest występowanie dolegliwości psychosomatycznych.
  • Depersonalizacja przejawia się negatywnym, cynicznym i zdystansowanym stosunkiem do innych ludzi. Relacje nabierają bezosobowego charakteru.
  • Obniżone poczucie dokonań osobistych przejawia się spadkiem poczucia własnej kompetencji, co przekłada się na niższą skuteczność, wydajność i satysfakcję z pracy.

W badaniu wzięło udział 218 chirurgów transplantacyjnych w wieku od 31 do 79 lat: 86,7% mężczyzn i 13,3% kobiet. Naukowcy posłużyli się w badaniu metodą kwestionariuszową. Pozwoliła ona na porównanie poziomu wypalenia zawodowego z szeregiem zmiennymi socjo-demograficznych i osobowościowych.

Wyniki przeprowadzonych badań wykazały, że 40% chirurgów transplantacyjnych doświadcza wyczerpania emocjonalnego,  17% obserwuje u siebie oznaki depersonalizacji, a 46,5% doświadcza obniżonego poczucia dokonań osobistych.

Zdaniem badaczy taki rozkład wyników świadczy o dużym zaangażowaniu chirurgów transplantacyjnych w proces leczenia i dużej frustracji związanej z przebiegiem tego procesu. Kontakt z ciężko chorymi pacjentami, którzy często umierają w oczekiwaniu na przeszczepienie narządu może negatywnie wpływać na stan emocjonalny, poczucie skuteczności i satysfakcję z pracy chirurgów transplantacyjnych.

Na uwagę zasługuje fakt, że chirurdzy transplantacyjni, którzy charakteryzowali się wysokim poziomem poczucia dokonań osobistych odczuwali wyższy poziom kontroli nad życiem zawodowym oraz wyższy poziom wsparcia w miejscu pracy. Ponadto, częściej rozmawiali z pacjentami i ich rodzinami, lepiej radzili sobie w sytuacjach trudnych (agresywne zachowania pacjentów, płacz członków rodzin w obliczu śmierci pacjenta) w porównaniu z chirurgami transplantacyjnymi, którzy charakteryzowali się niskim poziomem poczucia osobistych dokonań.

Chirurdzy transplantacyjni, którzy charakteryzowali się wysokim poziomem depersonalizacji odczuwali niższy poziom wsparcia w miejscu pracy oraz zgłaszali więcej trudności w kontakcie z pacjentami i ich rodzinami. Podobnie przedstawiała się sytuacja wśród chirurgów transplantacyjnych, którzy charakteryzowali się wysokim poziomem wyczerpania emocjonalnego z tą różnicą, że członkowie tej grupy zgłaszali również poczucie braku decyzyjnego autorytetu.

Zespół wypalenia zawodowego jest powszechnie występującym problem wśród pracowników służby zdrowia. Szczególnie narażeni są na niego lekarze pracujący pod duża presją – jak chirurdzy transplantacyjni – mówi Dr Abouljoud, dyrektor Henry Ford Transplant Institute.

Naukowcy podkreślają, że dyrektorzy szpitali w trosce o jakość świadczonych usług powinni wdrażać specjalistyczne programy profilaktyczne skierowane do pracowników szczególnie narażonych na wypalenie zawodowe.

Źródło: M. T. Jesse, M. Abouljoud, A. Eshelman. Determinants of Burnout Among Transplant Surgeons: A National Survey in the United States. American Journal of Transplantation, 2015; 15 (3).

Paweł Zegarow – psycholog

ZOSTAW ODPOWIEDŹ