Silne więzi z rodzicami mogą chronić przed lękiem

Zespół naukowców z University of Maryland, University of Waterloo oraz National Institute of Mental Health twierdzi, że silne więzi z rodzicami, które dają nieśmiałemu dziecku poczucie bezpieczeństwa mogą uchronić je przed wystąpieniem zaburzeń lękowych w późniejszym wieku. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Child Development.

Międzynarodowy zespół naukowców na czele z profesor Heather Henderson przeprowadził długoletnie badania, mające na celu analizę wpływu dziecięcego stylu przywiązania do rodziców i behawioralnych zachamowań na powstanie zaburzeń lękowych u dzieci w późniejszym wieku.

Lęk społeczny jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych wśród dzieci i nastolatków. Szacuje się, że zaburzenie to występuje u 5,5% osób w wieku od 13 do 18 roku życia.

W eksperymencie wzięło udział 165 nastolatków w wieku od 14 do 17 lat, którzy zostali zgłoszeni do badań przez swoich rodziców w 4 miesiącu życia. Naukowcy po raz pierwszy poddali dzieci laboratoryjnej obserwacji w 14 miesiącu życia. Podczas obserwacji badacze analizowali, jak dzieci reagują na zaaranżowaną, krótką rozłąkę z rodzicami. Naukowcy na podstawie zaobserwowanych zachowań sklasyfikowali dzieci na reagujące bezpiecznie lub niepewnie na rozłąkę z rodzicami.

Dzieci, które reagowały bezpiecznie na rozłąkę z rodzicami szybko inicjowały kontakt z rodzicami i szybko uspokajały się po ich powrocie. Dzieci, które reagowały niepewnie w sytuacji rozłąki prezentowały dwa rodzaje zachowań: ignorowały lub unikały kontaktu z rodzicami po ich powrocie, albo były rozdrażnione i nie mogły się długo uspokoić.

Naukowcy analizowali także, jak dzieci reagują na nowe sytuacje i kontakt z rówieśnikami. Takie obserwacje były prowadzone w warunkach laboratoryjnych w 14, 24, 48 i 84 miesiącu życia. Kilkukrotna obserwacja oraz wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród rodziców pozwoliły naukowcom sklasyfikować dzieci pod względem nieśmiałości i poziomu zachowań behawioralnych.

Dzieci, które wielokrotnie reagowały strachem lub wycofaniem w obliczu nowych sytuacji lub w kontakcie z rówieśnikami zostały ocenione, jako behawioralnie zahamowane lub nieśmiałe.

Kilkanaście lat później nastoletnie dzieci i ich rodzice zostali poproszeni o wypełnienie kwestionariuszy badających lęk społeczny.

Wyniki przeprowadzonych badań wykazały, że: jakość relacji dziecko-rodzic, poziom nieśmiałości i poziom zachamowań behawioralnych we wczesnym dzieciństwie są predyktorami wystąpienia lęku społecznego w wieku nastoletnim. Nieśmiałość i bahawioralne zachamowania utrzymujące się w dzieciństwie są związane z lękiem społecznym w wieku nastoletnim. Co ciekawe, taka zależność została zaobserwowana tylko wśród nastoletnich chłopców, którzy w przeszłości podczas aranżowanej sytuacji rozłąki z rodzicami reagowali rozdrażnieniem, ignorowaniem lub unikaniem rodziców.

Wydaje się, że najważniejszym wnioskiem płynącym z badań, jest to, że rodzice, którzy tworzą ze swoimi dzieckiem bezpieczną więź, chronią je przed pojawieniem się lęku społecznego w późniejszym wieku. Zdaniem naukowców istotne również jest przeprowadzenie dalszych badań, które pomogą zrozumieć, w jaki sposób płeć dzieci wpływa na rozwój stanów lękowych.

Źródło: Erin Lewis-Morrarty, Kathryn A. Degnan, Andrea Chronis-Tuscano, Daniel S. Pine, Heather A. Henderson, Nathan A. Fox. Infant Attachment Security and Early Childhood Behavioral Inhibition Interact to Predict Adolescent Social Anxiety Symptoms. Child Development, 2014.

Magdalena Smosarska – psycholog

ZOSTAW ODPOWIEDŹ