Naukowcy potwierdzają: brak pracy zmienia osobowość

Naukowcy z Uniwersytetu w Stirling w Wielkiej Brytanii twierdzą, że bezrobocie może negatywnie wpływać na cechy osobowości i czynić ludzi mniej otwartymi, sumiennymi i miłymi, co dodatkowo utrudnia znalezienie pracy. Wyniki badań zostały opublikowane przez American Psychological Association w APA’s Journal of Applied Psychology.

Zespół naukowców z Uniwersytetu w Stirling w Wielkiej Brytanii na czele z dr hab. Christopher J. Boyce przeprowadził badanie mające na celu sprawdzenie, czy osobowość jest zespołem stałych cech, czy też mogą być one modyfikowane przez różne czynniki, takie jak na przykład bezrobocie.

W badaniu realizowanym w latach 2006-2009 wykorzystano test osobowości, mierzący poziomy natężenia cech tak zwanej Wielkiej Piątki: – sumienność, neurotyzm, ugodowość, ekstrawersja i otwartość na doświadczenia.

W badaniu wzięło udział 6749 dorosłych osób: 3733 mężczyzn oraz 3036 kobiet. W trakcie trwania eksperymentu 210 osób było bezrobotnych od roku do 4 lat, kolejne 251 było bezrobotnych przez okres krótszy, niż 3 lata (a później znalazło zatrudnienie). Badani wypełnili test dwukrotnie na przestrzeni 4 lat.

  • Wyniki przeprowadzonych badań wykazały korelację ujemną sumienności z czasem pozostawania bezrobotnym.
  • U kobiet sumienność wzrasta jednak w krańcowym (czwartym roku) stadium bezrobocia.
  • W zakresie otwartości na doświadczenia wykazano różnice międzypłciowe: mężczyźni zachowali stały poziom otwartości na doświadczenia w pierwszych latach bezrobocia, który następnie ulegał stopniowemu obniżeniu.
  • U kobiet wskazano na silne spadki otwartości na doświadczenia w drugim i trzecim roku trwania bezrobocia. Wskaźnik wzrastał jednak w czwartym roku pozostawania bez pracy.
  • Wykazano również, że grupę mężczyzn w trakcie 2 pierwszych lat bezrobocia charakteryzuje wyższy poziom ugodowości, niż mężczyzn którzy nigdy nie stracili pracy. Po 2 latach jednak, poziom ugodowości u bezrobotnych zaczyna spadać, a w efekcie po dłuższym czasie stając się niższy niż u mężczyzn mających zatrudnienie stałe.
  • U kobiet ugodowość spada z każdym rokiem bezrobocia.

We wczesnych etapach bezrobocia, może istnieć pokusa do zachowań uległych mająca na celu znalezienie pracy lub obłaskawienie otoczenia – pisze dr hab. Christopher J. Boyce, kierownik badań. „Lecz w późniejszych latach gdy sytuacja nie ulega poprawie zachowania uległe zanikają” – dodaje.

Naukowcy podkreślają, że efekt bezrobocia w przestrzeni społecznej jest czymś więcej niż ekonomicznym problemem – bezrobocie może być niesprawiedliwie stygmatyzowane w rezultacie nieuniknionych zmian w osobowości, co potencjalnie może tworzyć błędne koło utrudniające rozwój zawodowy.

Źródło: Christopher J. Boyce, Alex M. Wood, Michael Daly, Constantine Sedikides. Personality Change Following Unemployment. Journal of Applied Psychology, 2015.

Marta Janus – psycholog, seksuolog, psychoterapeuta

ZOSTAW ODPOWIEDŹ