4 rzeczy, których nie powinieneś mówić osobom cierpiącym na zaburzenia lękowe

Osoby cierpiące z powodu zaburzeń lękowych często spotykają się z brakiem zrozumienia ze strony najbliższych. Zdarza się, że członkowie rodziny lub przyjaciele błędnie interpretują zachowanie osoby nadmiernie lękliwej przypisując jej lenistwo czy też skłonność do rozczulania się nad sobą.  

Celem niniejszego artykułu jest przekazanie podstawowej wiedzy na temat objawów zaburzeń lękowych i prawidłowego postępowania z osobami dotkniętymi tym zaburzeniem.

Czy wiesz, że …

Zaburzenia lękowe są najczęstszym problemem zdrowia psychicznego wśród osób dorosłych. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez National Institute of Mental Health w zeszłym roku z powodu zaburzeń lękowych cierpiało 18% populacji Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, co stanowi blisko 40 milionów mieszkańców tego kraju. Szacuje się, że co czwarta dorosła osoba doświadczy zaburzeń lękowych w trakcie swojego życia.

Chcesz skutecznie wspierać bliską Ci osobę, która zmaga się z nadmiernym lękiem, ale nie wiesz, jak to zrobić? Ten artykuł jest właśnie dla Ciebie. Oto 4 rzeczy, których nie powinieneś mówić osobom cierpiącym na zaburzenia lękowe.

1. “To normalne. Każdy z nas odczuwa lęk.”

To prawda. Lęk jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia i najprawdopodobniej każdy z nas doświadczył już tego uczucia. Ale co, jeśli lęk zaczyna wymykać się spod kontroli? Zamiast mobilizować do działania uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, odbiera poczucie własnej wartości i sens życia? W takim przypadku mamy do czynienia z nadmiernym, nieadekwatnym lękiem o dużym nasileniu, który utrzymuje się długo i dezorganizuje niemal wszystkie obszary codziennej aktywności. Jest to lęk patologiczny, przekraczający zdolności adaptacyjne człowieka. Porównywanie lęku, którego doświadczają osoby z zaburzeniami lękowymi do lęku, którego większość z nas doświadczyła przez krótką chwilę i być może kilka razy w życiu jest nietrafione.

Co warto powiedzieć: „Wiem, że lęk, którego doświadczasz sprawia Ci wiele przykrości. Chcesz o tym porozmawiać?”

2. “Wiem co czujesz.”

Osoba cierpiąca z powodu zaburzeń lękowych przez większość czasu zmaga się z niejasnym poczuciem zagrożenia, ma trudności z koncentracją, jest drażliwa, wycofana, szybko się męczy, a przy tym doświadcza całej gamy nieprzyjemnych objawów somatycznych. Nie obraź się, empatia jest wskazana, ale jeśli nigdy nie doświadczyłeś zaburzeń lękowych, to nawet nie potrafisz sobie wyobrazić, co czuje osoba zmagająca się z nadmiernym lękiem.

Co warto powiedzieć: Trudno mi wyobrazić sobie, co czujesz w tej sytuacji. Jeśli chcesz możesz mi o tym opowiedzieć, wtedy będę mógł lepiej Cię zrozumieć.”

3. “Nie histeryzuj, musisz się uspokoić.”

Lęk w przeciwieństwie do strachu jest gwałtowną reakcją mobilizacyjną organizmu na niejasne i często nierozpoznane zagrożenie. Ten nieprzyjemny stan wewnętrznego napięcia oddziałuje na sferę psychologiczną, behawioralną i biologiczną człowieka. Nasilenie lęku może zmieniać się w czasie od zamartwiania się aż po napad paniki objawiający się trudnościami w oddychaniu, wzmożonym napięciem mięśni, kołataniem serca, lękiem przed śmiercią, drżeniem ciała, zawrotami głowy czy nudnościami. Mimo, że atak paniki jest przerażającym doświadczeniem, to nie niesie ze sobą realnego zagrożenia dla życia i zdrowia. Niemniej jednak oskarżycielski i nakazujący ton może nie tylko zaostrzyć objawy lęku, ale także obniżyć poczucie własnej wartości osoby doświadczającej lęku. Mówienie „nie histeryzuj, musisz się uspokoić” tylko utwierdza osobę zmagającą z nadmiernym lękiem w przekonaniu, że jej cierpienie jest bagatelizowane.

Co warto powiedzieć: “Jesteś bezpieczny. Czy jest coś, co mogę zrobić, żeby Ci pomóc?”

4. “Niepotrzebnie się zamartwiasz.”

Osoba cierpiąca z powodu zaburzeń lękowych ma skłonność do wyobrażania sobie najgorszych scenariuszy, przeceniania prawdopodobieństwa wystąpienia przykrych zdarzeń oraz tworzenia przesadnych wyobrażeń potencjalnych porażek. I choć może nam się wydawać, że osoba doświadczająca nadmiernego lęku celowo pogrąża się w czarnych myślach, to nie ma w tym zachowaniu złej woli. Katastrofizowanie i nadmierne zamartwianie się są zarówno przyczyną, jak i objawem zaburzeń lękowych. Zaburzony tok myślenia można skutecznie korygować za pomocą odpowiednich technik poznawczych. Mówienie „niepotrzebnie zamartwiasz się” nosi znamiona myślenia życzeniowego i jest po prostu nieskuteczne.

Co warto powiedzieć: “Masz prawo odczuwać niepokój. Wiem, że to dla Ciebie trudne, ale jestem przy Tobie.”

Zobacz też: 7 darmowych aplikacji, które pomogą Ci zapanować nad lękiem oraz 5 mitów na temat stresu, które powinieneś znać

Paweł Zegarow | Psycholog

Bibliografia:
Edmund Bourne. Lęk i fobia. Praktyczny podręcznik dla osób z zaburzeniami lękowymi. WUJ, 2011.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ